2026 сыл. Сунтаар улууһун култуураҕа сыһыаннаах бэлиэ күннэрин кэрдиис кэмэ

Тохсунньу

8 – Григорий Евсеевич Ткаченко, Сунтаар улууһун бастакы киинэмэхээнньигэ, Иркутскай губернияҕа төрөөбүтэ 130 сыла (1896-1939).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах: библиогр. справ. Якутск, 2014. С. 74.

13Афанасий Алексеевич Гермогенов, ССРС кинематографиятын туйгуна, Чурапчы улууһун Хадаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ 90 сыла (1936-2010).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах . Якутск, 2014. С. 78.

19 – Иван Федорович Васильев, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Күндэйэ нэһилиэгэр төрөөбүтэ 90 сааһа (1936).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. -– С. 8-9.

27 – Ольга Владимировна Захарова, РФ Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ телерадиовещаниятын туйгуна, Н. Кондаков аатынан Ил Дархан бириэмийэтин лауреата, “Гражданскай килбиэн” бэлиэ туһааннааҕа, Арыылаах нэһилиэгэр төрөөбүтэ 65 сааһа (1961).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. С. 99.

28 (16)Алексей Андреевич Иванов-Күндэ, суруйааччы, публицист,  литературнай кириитик, тыл үөрэхтээҕэ, бэчээт үлэһитэ, Хаҥалас нэһилиэгэр төрөөбүтэ 130 сыла (1896-1934).

Төрүөтэ: Писатели Якутии : биобиблиогр. справ. – Якутск, 2019. – С. 247-248.

28 – Павел Сидорович Яковлев, Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ, II Дьаархан нэһилиэгэр төрөөбүтэ 110 сыла (1916-1998).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. -– Якутск, 2014. С.46-47.

 

Олунньу

2 — Татьяна Алексеевна Игнатьева, норуот маастара, Сунтаар улууһун, Арыылаах нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ 80 сааһа (1946).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С. 204.

2 – Ким Дмитриевич Иванов, ССРС кинематографиятын туйгуна, РФ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Тойбохой нэһилиэгэр төрөөбүтэ 90 сыла (1936-2010).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С.308.

3 – Валериан Парфеньевич Николаев, медицинскэй наука дуоктара, РФ уонна СӨ доруобуйатын харыстабылын туйгуна, Доруобуйа харыстабылыгар, медицинскэй наукаҕа, үөрэхтээһини тэрийиигэ П. А. Петров аатынан СӨ Судаарыстыбаннай Бириэмийэтин лауреата, Сунтаар улууһун, Кутана нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, РФ Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ Хаҥалас нэһилиэгэр төрөөбүтэ 75 сааһа (1951).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С. 315.

14 (1) – Иван Гаврильевич Константинов, сэбиэскэй-бартыыйынай үлэһит, кыраайы үөрэтээччи, революция уонна албан аат кулууп чилиэнэ, II Нөөрүктээйи нэһилиэгэр төрөөбүтэ 120 сыла (1906-1968).

Төрүөтэ: Константинов И. Г. Албан аат суолунан. – Дьокуускай, 2007. – 216 с.

28 – Одун оҕо фольклорнай үҥкүү образцовай ансаамбыл тэриллибитэ 20 сыла (2006)

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. -– С. 266-267..

29 Иван Кононович Данилов прозаик, очеркист, публицист, фольклорист, ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Хадан нэһилиэгэр төрөөбүтэ 110 сыла (1916-1995).

Төрүөтэ: Писатели Якутии : биобиблиогр. справ. – Якутск, 2019. – С. 163-164.

 

Кулун тутар

6Эдуард Иннокентьевич Пахомов, скульптор, СӨ искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ, Арассыыйа Худуоһунньуктарын сойууһун чилиэнэ, П. А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ 75 сыла (1951–2015).

 

Төрүөтэ: Энциклопедический словарь Якутии.  Новосибирск, 2018.   С. 313.

10 – Дина Васильевна Николаева, СӨ култууратын туйгуна, Сунтаар нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Кириэстээх нэһилиэгэр төрөөбүтэ 80 сааһа (1946)

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. С. 58.

15 – Николай Николаевич Спиридонов-Дойду Ньукууһа, Сунтаар улууһун, Сунтаар, Бүлүүчээн нэһилиэктэрин бочуоттаах олохтооҕо, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, РСФСР норуотун үөрэҕириитин туйгуна, Бүлүүчээн нэһилиэгэр төрөөбүтэ 100 сыла (1926-2023).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С. 270.

19 Аким Андреевич Кондратьев, бэйиэт, суруналыыс, ССРС норуотун үөрэҕириитин туйгуна, РСФСР норуотун үөрэҕириитин туйгуна, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо, I Бордоҥ нэһилиэгэр төрөөбүтэ 95 сыла (1931-2001).

Төрүөтэ: Педагогическая энциклопедия. Якутск, 2005. Т. 3. С. 178.

25 Тойбохойдооҕу «Күөрэгэй» образцовай ансаамбыл тэриллибитэ 35 сыла (1991).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. – Якутск, 2014. – С. 262.

 

Муус устар

4 – Егор Михайлович Николаев, РСФСР үтүөлээх учуутала, Саха АССР үтүөлээх учуутала, СӨ норуотун үөрэҕириитин туйгуна, Сунтаар улууһун, Элгээйи нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, “Гражданскай килбиэн” бэлиэ туһааннааҕа, Күүкэй нэһилиэгэр төрөөбүтэ 100 сыла (1926-2019).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С.233-234.

4 – Ангелина Николаевна Васильева-Дайыына, Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, Арассыыйа уонна Саха Сирин Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, “Кыһыл көмүс бөрүө” бириэмийэ лауреата, Уһун-Күөл нэһилиэгэр төрөөбүтэ 50 сааһа (1976).

Төрүөтэ: Писатели Якутии : биобиблиогр. справ.  – Якутск, 2019.  – С. 97.

6 – Элгээйигэ «Туойдаах Алаас» кыраайы үөрэтэр мусуой аһыллыбыта 35 сыла (1991).

Төоүөтэ: Аввакумов Е.К. Үһүс µйэтигэр үктэммит нэһилиэк. – Дьокуускай, 2006. – С. 131.

8 Георгий Евгеньевич Федоров, этнограф, кыраайы үөрэтээччи, историк, фольклорист, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Күүкэй нэһилиэгэр төрөөбүтэ 115 сыла (1911-1993).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. С. 214-215.

8 – Антонина Степановна Христофорова-Хагдаанай,СӨ норуотун маастара, Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Энциклопедия культуры и искусства Якутии. – Якутск, 2011. – С. 548-549.

9 – Сергей Афанасьевич Зверев-Кыыл Уолун күнэ 

Төрүөтэ: Об установлении даты выдающейся личности Земли Олонхо – Сергея Афанасьевича Зверева (Кыыл Уола) : постановление главы МР Сунтарский улус (район) 172 от 29 июня 2018 г.

15 – Лука Митрофанович Егоров, норуот маастара, Сунтаар улууһун бочуоттаах  олохтооҕо, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, Хоро нэһилиэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Сунтарский улус: история, экономика, культура, фольклор. Якутск, 2006. С. 475-476.

28 – Юрий Михайлович Федоров, РФ Театральнай диэйэтэллэрин сойуустарын чилиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Сунтаар улууһун, Сунтаар нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Энциклопедия кульуры и искусства Якутии. – Якутск, 2011. – С. 533.

 

Ыам ыйа

5 – Сунтаарга улуус архыыба үлэтин саҕалаабыта 90 сыла (1936).

Төрүөтэ: Сунтаар улууһун архыыба. 1 ф. 2 оп. 2 дь. 10 л.

5 – Екатерина Николаевна Им, ССРС кинематографиятын туйгуна, СӨ култууратын туйгуна, Ленскэй куоракка төрөөбүтэ 75 сыла (1951-2025).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. С. 76.

15 – Галина Васильевна Нельбисова, РФ Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, РФ, СӨ Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна, СӨ бэчээтин туйгуна, СӨ социальнай сулууспатын туйгуна, Кутана нэһилиэгэр төрөөбүтэ 65 сааһа (1961).

Төрүөтэ: Писатели Якутии : биобиблиогр. справ. – Якутск, 2019. – С. 391-392.

 

Бэс ыйа

6 — Иван Игнатьевич Николаев, ССРС уонна Арассыыйа  Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, Комсомол бириэмийэтин лауреата, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Бүлүүчээн нэһилиэгэр төрөөбүтэ 65 сааһа (1961).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С. 234.

10 – Розалия Иннокентьевна Бравина Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо, РФ профессиональнай үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, Россия үөрэҕириитин туйгуна, СӨ Судаарыстыбаннай бириэмийэтин лауреата, СӨ наукаларын үтүөлээх диэйэтэлэ, Сиэйэ нэһилиэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Сунтарский улус : история, экономика, культура, фольклор. Якутск, 2006. С. 446-447.

 

От ыйа

6 – Фрументий Петрович Сафронов, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна, Түбэй Дьаархан нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Ньурба оройуонун Үөдэй нэһилиэгэр төрөөбүтэ 85 сааһа (1941).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. С. 20.

23 – Людмила Степановна Ефимова, филологическай наука дуоктара, РФ үрдүк профессиональнай үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна, Сунтаар улууһун, Маар Күөл нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Маар-Күөл нэһилиэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. С. 212-214.

 

Атырдьах ыйа

15 – Василий Павлович Меркурьев, ССРС уонна Арассыыйа Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, төрөөбүтэ 110 сыла (1916-1982).

Төрүөтэ : Журналисты Якутии : энциклопедия / Союз журналистов РС (Я). Якутск, 2022. – Кн. 1. – С.144.

23Валерий Петрович Герасимов, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна, Бордоҥ нэһилиэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Энциклопедия культуры и искусства Якутии. Якутск, 2011. Кн. 1. С. 109.

29 Аркадий Егорович Яковлев, өрөспүүбүлүкэ биллэр архивиһа уонна кыраайы үөрэтээччитэ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ 50 сыла (1976-2024).

Төрүөтэ: Сунтаар сонуннара. – 2024. – Ыам ыйын 3 к. – С. 7.

 

Балаҕан ыйа

8 (атырдьах ыйын 26 к.) – Алексей Кузьмич Тимофеев, бэйиэт, Саха сирин Суруйааччыларын сойуустарын чилиэнэ, II Нөөрүктээйи нэһилиэгэр төрөөбүтэ 115 сыла (1911-1944).

Төрүөтэ: Писатели Якутии : биобиблиогр. справ. – Якутск, 2019. – С. 602.

8 – Василий Васильевич Илларионов, филологическай наука дуоктара, профессор, СӨ наукаларын үтүөлээх диэйэтэлэ, СӨ култууратын туйгуна, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Күүкэй нэһилиэгэр төрөөбүтэ 80 сааһа (1946).

Төрүөтэ: Писатели Якутии : биобиблиогр. справ. – Якутск, 2019. – С. 265-266.

29 – Ариан Андреевич Кондратьев-Иилиҥкэй мелодист, оҕо бэйиэтэ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна, Элгээйи, Толоон нэһилиэктэрин, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо Элгээйи нэһилиэгэр төрөөбүтэ 90 сааһа (1936).

 Төрүөтэ: Сунтаар улууһун баянистара / хомуйан оҥордо С. А. Семенов-Сэргэй Сэмэнэп, Сэгэй.

 . –  Дьокуускай, 2024. – С. 72-75. – «Сунтаар – Олоҥхо дойдута» көмүс серия.

 

Алтынньы

2 – Элгээйигэ Айылҕа мусуойа тэриллибитэ 55 сыла (1971).

Төрүөтэ: Аввакумов Е.К. Үһүс үйэтигэр үктэммит нэһилиэк. – Дьокуускай, 2006. – С. 133-134.

2Фатина Николаева аатынан “Алгыс” бэтэрээннэр түмсүүлэрэ тэриллибитэ 40 сыла (1986).

Төрүөтэ: Сунтар в ракурсе Времени. – Якутск, 2014. – С. 72.

10 – Лариса Алексеевна Семенова-Нуурал, РФ Суруналыыстарын сойууһун чилиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ бэчээтин туйгуна, Маар Күөл нэһилиэгэр төрөөбүтэ 75 сыла (1951-2016).

 Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С. 409.

27 – Тамара Афанасьевна Игнатьева, РФ, СӨ норуотун маастара, Сунтаар нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Куокуну нэһилиэгэр төрөөбүтэ 65 сааһа (1961).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. – Якутск, 2014. – С. 111.

 

Сэтинньи

2 – Кэмпэндээйигэ кыраайы үөрэтэр “Кэскил” мусуой төрүттэммитэ 30 сыла (1996).

Төрүөтэ: Храм муз на Сунтарской земле. 70 лет музейного движения в Сунтарском улусе. Сунтар, 2006. С.28-29.

7 – Тойбохойго кыраайы үөрэтэр мусуой аһыллыбыта 90 сыла (1936).

Төрүөтэ: Храм муз на Сунтарской земле. 70 лет музейного движения в Сунтарском улусе. – Сунтар, 2006. -– С. 10.

9 – Зинаида Дмитриевна Понохова, РСФСР норуотун үөрэҕириитин туйгуна, Саха АССР үөрэҕириитин туйгуна, СӨ профтехүөрэхтээһинин үтүөлээх үлэһитэ, Нам улууһун бочуоттаах олохтооҕо, Наахара нэһилиэгэр төрөөбүтэ 75 сааһа (1951).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С. 318.

20 – Галина Михайловна Васильева, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна, Булуҥ оройуонун Тиксии бөһүөлэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014.–- С. 23.

30 – Розалия Николаевна Никифорова, СӨ оскуолаларын үтүөлээх учуутала, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна, Бүлүүчээн нэһилиэгэр төрөөбүтэ 75 сааһа (1951).

Төрүөтэ: Культура земли Сунтарской в лицах и фактах. Якутск, 2014. С. 163-164.

 

Ахсынньы

4 – Юрий Дмитриевич Очосов, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, СӨ култууратын туйгуна Сунтаар нэһилиэгэр төрөөбүтэ 70 сааһа (1956).

Төрүөтэ: Кыайыыны, олоҕу уһансыбыттара: Сунтаар улууһун бочуоттаах уонна үтүөлээх үлэһит дьоно. – Дьокуускай, 2020. – С. 388-389..

20 – Владимир Николаев аатынан Сунтаардааҕы народнай театр тэриллибитэ 65 сыла (1961).

 

 

Халандаары хомуйан оҥордо : Л. А. Попов аатынан оройуон киин библиотекатын, библиография

уонна краеведение салаатын кыл. библиограба Л. В. Чирикова.

Обсуждение закрыто.