Александра Григорьева-Сандаарыйа
(08.09.1955)
Григорьева Александра Михайловна-Сандаарыйа – поэтесса, очеркист, член МСПС и СП РС(Я) (2001). Член Союза журналистов РФ.
Родилась в с. Эльгяй Сунтарского района. С малых лет воспитывалась в литературно-творческой атмосфере. Отец в 1936 г. работал вместе с известным поэтом И.Е. Слепцовым-Арбитой, дружил с писателями Н. Габышевым, И. Ивановым-Уйбаан Нуолур, А. Кондратьевым. Окончила школу (1972), ЯО ИФФ ЯГУ (1982).
Начала писать стихи в школьные годы. В 1965 г. на страницах газеты «Бэлэм буол» вышла сказка «Бып-быычыкаан оҕонньор» («Маленький-удаленький старичок»), с тех пор она стала юнкором данной газеты. Первая книга поэтессы «Күнүм уота» («Мое солнце») вышла в 1997 г. Автор около 20 книг, в том числе 5 поэтических и около 10-ти очерковых сборников и учебно-методических брошюр.
Лауреат Республиканского конкурса педагогов дополнительного образования «Сердце отдаю детям» (2003), отличник народного образования РС(Я), «Учитель ученических симпатий», обладатель гранта доктора пед. наук, профессора, академика АПСН В.М. Анисимова, знака «Признание» Саха-гуманитарной гимназии с. Сунтар, знака «За заслуги» общества «Знание» РФ.
Почетный гражданин с. Эльгяй Сунтарского улуса.
Произведения
Күнүм уота : [хоһооннор]. – Нюрба, 1997. – 54 с.
Үрүҥ өҥ : [хоһооннор]. – Дьокуускай : Бичик, 2002. – 80 с.
Хаар куорсунунан суруктар : [хоһооннор]. – Дьокуускай : изд-во ЯНЦ СО РАН, 2007. – 100 с.
Сиргэ хаамар Таҥарам : [хоһооннор]. – Дьокуускай : ИП Николашкина А. А., 2009. – 39 с. : ил., портр.
Сиргэ хаамар Таҥарам : [хоһооннор] / пер. на англ.яз. Л.Е. Евсеевой. – Дьокуускай : Дани-Алмас, 2017. – 84 с. : ил. портр. – На якут., рус. и англ. яз.
Ньургуһун : (хоһооннор уонна кэпсээннэр хомуурунньуктара) / «Сунтаар сонуннара» хаһыат ред. ; [хомуйан оҥордо, киирии тылы суруйда Александр Павлов]. – Бүлүү : Бүлүү оройуонун типографията, 1992. – С. 30-35.
***
Күөх тыын: (Бүлүү түбэтин олохтоохторугар аналлаах экология кинигэтэ) / [кинигэни суруйдулар : А. М. Григорьева, уо.д.а.; хомуйан оҥордо Сюзан Александра Крейт; лит. ред. М. П. Алексеев-Дапсы]. – Дьокуускай: Бичик, 1995. – 71 с.: ил.
Кэлбитим бу сиргэ… : [Екатерина Николаевна Им туһунан док. очерк / хомуйан оҥордо А. М. Григорьева-Сандаарыйа ; бэчээккэ бэлэмнээтэ И. Н. Им]. – Дьокуускай : Бичик, 2006. – 86 с.
Уткин, К. Д. Материк радости или Олег Сосин: педагогика духа : документальный очерк о О. К. Сосине / К. Д. Уткин, А. М. Григорьева ; [редактор кандидат философских наук, доцент К. Д. Дьячковский]. – Якутск : ИП Николашкина, 2009. – 271 с., [8] л. ил., портр.
Никифоров Лука Григорьевич – педагог-мыслитель / [авт.-сост.: А. М. Григорьева, Л. Л. Федорова] – Якутск : ProDesign, 2010. – 266 с. : [38] л.. ил., портр.
Страдивари таксидермии : / [книга-альбом о таксидермисте Эльгяй. регион. музейно-эколог. центра А. Д. Макарове] / А. М. Григорьева, К. Д. Уткин.– Якутск :Продизайн, 2010. – 112 с. ил., портр.
Климент Егорович Иванов / [авт.-сост.: А. М. Григорьева]. – Якутск : Бичик, 2011. – 310 с. : [16] л.. ил., портр.
Путеводитель: морфология успеха : / [очерк о жизни и деятельности пред. Сунтарского улусного совета деп. Б. Е. Герасимова]. авт.-сост.: А. М. Григорьева-Сандаарыйа. – Якутск : СМИК-Мастер, 2013. – 280 с. : ил., портр.
О жизни и творчестве
Зверев, Д. Сандаарыйа – «Күнүм уота» (бэйэтин тылынан) / Дмитрий Зверев // Сунтаар сулуһа. – 1998. – Балаҕан ыйын 22 к. – С. 10.
Николаева, М. Саһарҕалаах саҕахтарга сандаарыйа айаннаа : [поэтесса, обществ. деятель, учуутал А. Григорьева-Сандаарыйа, Сунтаар улууһа] / М. Николаева // Саха сирэ. – 2000. – От ыйын 15 к. – С.11.
Спиридонова, С. Сандаарыйа : [поэтесса А. М. Григорьева-Сандаарыйа] / С. Спиридонова // Кыым. – 2002. – Бэс ыйын 27 к. – С. 5.
Александра Григорьева-Сандаарыйа // Окорокова, В. Б. Этигэн сүрэх айманар тойуга / В. Б. Окорокова. – Дьокуускай : Бичик, 2002. – С. 64-75.
Егорова, С. Айыы тыыннаах кинигэ сүрэхтэннэ : [Александра Григорьева-Сандаарыйа «Хаар куорсунугар сурук» диэн саҥа кинигэтэ сүрэхтэниитэ буолла] / Светлана Егорова // Сунтаар сонуннара. – 2007. – Ыам ыйын 19 к.
Баҕатаайыскай, Р. Арыйдыннар дьиктилэри мэҥэ халлаан кустуктара : [А. М. Григорьева — Сандаарыйа поэзиятын ырытыы] / Рафаэль Баҕатаайыскай // Сунтаар сонуннара. – 2010. – Балаҕан ыйын 21 к. – С. 3.
Уткин, К. Д. Домноох тойук : [Сандаарыйа тоҕус кэрдиилээх алгыс-тойугар санаа атастаһыы] / К. Уткин-Нүһүлгэн //Сунтаар сонуннара. – 2014. – Балаҕан ыйын 26 к.
Спиридонова, С. Ийэ, учуутал, суруйааччы : [“Бэлэх” диэн кинигэтэ] / С. Спиридонова // Кыым. – 2015. – Ахсынньы 3 к.
Писатели Якутии : биобиблиографический справочник / автор-составитель В. Н. Павлова ; редакционная коллегия: О. Г. Сидоров [и др.] ; фотографии и репродукции А. И. Винокурова и др. – Якутск : Бичик, 2019. – 720 с.
О ней, с. 151-152.
